تعریف سبک زندگی چیست؟ (این متن برگرفته از سایت ویکی روان است)
افراد زیادی از ما میپرسند که سبک زندگی به چه معناست و چطور باید سبک خودمان را داشته باشیم؟
سبک زندگی، یعنی اینکه شما به چه نحوی زندگی می کنید که شامل استایل، نگرش و دارایی تان می شود.
برخی از مردم فقط با جریان زندگی پیش می روند. اساسا، اگر به خودتان اهمیت ندهید، ممکن است سبک زندگیتان را تصادفی انتخاب کرده باشید.
امروزه ما درگیر کار و زندگی اجتماعی مان هستیم و به همین دلیل، مسیر زندگی خود را گم می کنیم. بنابراین باید به خودمان و بدنمان و ذهنمان توجه داشته باشیم.
اگر میخواهید یک سبک زندگی خاص داشته باشید، اما برخی از الزامات این شیوه زندگی برای شما مهیا نیستند، تمایل پیدا می کنید که همین سبک فعلی را حفظ کنید و در آن سبک زندگی باقی بمانید، چه بد باشد یا خوب.
عوامل موثر بر سبک زندگی کدامند؟
سبک زندگی به عنوان الگوی کاری و الگوهای رفتاری و (بر پایه فردی) در فعالیتها، نگرش ها، علایق، ارزش ها و تخصیص درآمد بیان میشود.
همچنین بازتاب تصویر فردی و درک از خود است، روشی که آنها خود را میبینند و بر این باورند که توسط دیگران دیده میشوند.
سبک زندگی ترکیبی از انگیزه ها، نیازها و خواستهها است و عوامل موثر بر سبک زندگی عواملی چون فرهنگ، خانواده، گروه های مرجع و طبقه اجتماعی می باشند.
چه چیزهایی بر انتخاب سبک های زندگی تاثیر دارند؟
شاید علاقه مند به سبک زندگی خاصی باشیم، اما سبک دیگری را ادامه می دهیم! دلیل این امر عوامل تاثیرگذار بر سبک زندگی و واقعیت زندگی ما است که در ادامه به مهم ترین آنها اشاره می کنیم.
| عامل روانشناختی | توضیح علمی و کاربردی |
|---|---|
| ساختار شخصیت | ویژگی های پایدار شخصیت مانند مسئولیت پذیری، گشودگی به تجربه و روان رنجورخویی، الگوی انتخاب های روزمره را شکل می دهند. برای مثال مسئولیت پذیری بالاتر معمولا با نظم، مراقبت از سلامت و پایبندی به برنامه همراه است. |
| طرحواره های دوران کودکی | الگوهای عمیق شکل گرفته در کودکی مثل محرومیت هیجانی، طرحواره رهاشدگی یا نقص، جهت گیری فرد نسبت به خود و جهان را تعیین می کنند و میتوانند سبک زندگی را به سمت اجتناب، افراط یا کنترل سوق دهند. |
| سبک دلبستگی | دلبستگی ایمن، اجتنابی یا اضطرابی روی کیفیت روابط، مرزبندی، انتخاب های شغلی و میزان مراقبت از خود اثر می گذارد و در نهایت سبک زندگی را قابل پیش بینی می کند. |
| سطح خودآگاهی | وقتی فرد احساسات، نیازها و الگوهای رفتاری خود را دقیق تر می شناسد، انتخاب های سبک زندگی کمتر واکنشی و بیشتر آگاهانه می شوند؛ مثل انتخاب رابطه سالم، مدیریت زمان و کاهش رفتارهای فرساینده. |
| باورهای بنیادین | باورهای ریشه ای درباره ارزشمندی خود، قابل اعتماد بودن دیگران و کنترل پذیری آینده، تعیین می کنند فرد زندگی را فعالانه بسازد یا منفعلانه صرفا واکنش نشان دهد. |
| تنظیم هیجان | توانایی مدیریت هیجان ها یکی از کلیدی ترین عوامل سبک زندگی است. ضعف در تنظیم هیجان میتواند به رفتارهای اعتیادگونه، پرخوری هیجانی، تعویق مزمن یا تصمیم های پرخطر منجر شود. |
| مدل های نقش اولیه | والدین و مراقبان اولیه به شکل ضمنی نگرش فرد به کار، سلامت، تفریح، پول و رابطه را می سازند. حتی وقتی فرد با آنها مخالفت می کند، غالبا در حال واکنش به همان الگوها است. |
| تجارب آسیب زا | تروما یا استرس مزمن میتواند سبک زندگی دفاعی ایجاد کند؛ مثل گوش به زنگی دائمی، اجتناب از ارتباط صمیمی یا نیاز افراطی به کنترل. پردازش درمانی میتواند این مسیر را اصلاح کند. |
| سرمایه روانشناختی | امید، تاب آوری، خوش بینی واقع بینانه و خودکارآمدی باعث می شوند فرد هدف گذاری کند، از شکست ها یاد بگیرد و سبک زندگی فعال تر و سازگارتر بسازد. |
| هویت فردی | هویت پایدار و روشن، انتخاب های سبک زندگی را منسجم می کند. سردرگمی هویتی معمولا با نوسان شدید، تصمیم های کوتاه مدت و تاثیرپذیری بالا از اطرافیان همراه است. |
| نیاز به معنا | وقتی فرد معنا و هدف شخصی دارد، رفتارهای سالم برایش قابل تحمل تر و پایدارتر می شوند. بی معنایی میتواند به فرسودگی، بی انگیزگی و سبک زندگی پراکنده منجر شود. |
| فشارهای اجتماعی درونی شده | هنجارها و انتظاراتی که فرد درونی کرده، حتی بدون اجبار بیرونی، مسیر سبک زندگی را تعیین می کند؛ مثل انتخاب شغل، سبک پوشش، نوع تفریح یا الگوی مصرف. |
| سطح سلامت روان | هر نوع اضطراب، انواع افسردگی ها یا مشکلات شخصیت میتوانند انتخاب های سبک زندگی را محدود، افراطی یا ناکارآمد کنند؛ مثلا اختلال خواب، کناره گیری اجتماعی یا وابستگی به محرک های کوتاه مدت. |
| تجربه موفقیت و شکست | شیوه تفسیر فرد از تجربه ها مهم است. اگر شکست به عنوان بازخورد قابل اصلاح دیده شود، سبک زندگی رشد محور تقویت می شود؛ اگر شکست به عنوان برچسب هویتی دیده شود، اجتناب و درماندگی افزایش می یابد. |
| انعطاف پذیری شناختی | توانایی بازنگری باورها و سازگاری با تغییرات، امکان اصلاح سبک زندگی را در طول زمان فراهم می کند؛ مثل تغییر عادت ها، ترک رفتارهای ناسالم و یادگیری مهارت های جدید. |
البته عوامل ناخواسته ای که بر انتخاب سبک زندگی مورد علاقه ما تاثیر دارند قابل رفع هستند. (البته نه همه) مشاوره با متخصص روانشناس می تواند جهت دهی ذهنی افراد را بهبود ببخشد.
بررسی انواع سبک زندگی
شاید برای شما هم سوال شده باشد که چند نوع سبک زندگی داریم و هر کدام چه مزایا و معایبی دارند؟
در ادامه روش هایی بیان شده که تشخیص دهید از بین انواع سبک زندگی کدام برای شما مناسب است.
نظریه های سبک زندگی هر کدام تعریف خاص خود را دارند و برای افرادی خاص مناسب است. پس دنبال سبک خودتان باشید نه تقلید از دیگران.
۱- سبک زندگی فعال
اگر شما بیش از اندازه فعال یا اجتماعی هستید و یا فردی هستید که دوست دارد همیشه مشغول و یا سازنده باشد، این نوع سبک زندگی برای شماست.
یک سبک زندگی فعال شامل ورزش روزانه، معاشرت با مردم، پیوستن به گروه ها یا باشگاه های محله و داشتن یک بدن و ذهن فعال و سالم است
داشتن یک سبک زندگی فعال به این معنا نیست که شما باید بیش از حد از بدن و یا ذهن خود کار بکشید، توجه داشته باشید که در این سبک، بدن و ذهنتان انرژیتان را کاهش نمی دهد.
۲- سبک زندگی سالم
تعریف شیوه زندگی سالم این است که تماما مراقب جنبه های مختلف زندگی خود باشید.
سبک زندگی سالم نزدیک و متناسب با سبک زندگی فعال است.
برای داشتن یک سبک زندگی سالم، شما باید غذای خود را انتخاب کنید، از غذاهای ناسالم، چربیهای اشباع شده و شکر اجتناب کنید و رژیم غذایی سالمی داشته باشید.
در این نوع از انواع سبک زندگی، باید رژیم غذایی داشته باشید و پرخوری نکنید چون این کار کلیه را خسته میکند و سلامت شما را به خطر می اندازد.
در تعریف شیوه زندگی سالم گفته شده که باید ورزش روزانه مثل یوگا و تمرینات ذهنی (مثل بالا بردن تمرکز ذهن) را تمرین کنید، شما باید تمرینات سادهای داشته باشید تا بدن و ذهن خود را فعال و متناسب نگه دارید.
از عادات بد اجتناب کنید و مسئول بدن خود باشید.
پیشنهاد می کنیم مقاله سبک زندگی سالم از دید روانشناسی که در سایت ویکی روان منتشر شده است را هم مطالعه کنید.
۳- سبک زندگی غیرمتعارف
اگر شما یک فرد هنرمند، غیر مادی و موسیقی دان هستید، این سبک زندگی، برای شما مناسب است.
در سبک زندگی غیر متعارف، شما تمایل دارید زیاد سفر کنید، به دنبال ماجراجویی باشید، وقت خود را صرف فرهنگ معنوی، اجراهای هنرمندانه و امیال موسیقایی کنید.
ظاهر غیر معمولی خواهید داشت و به مهمانی های زیادی می روید و دوستان زیادی پیدا می کنید.
۴- سبک زندگی عشایری
زندگی عشایری در واقع یک اصطلاح است و منظور این نیست که باید حتما عشایر باشید، بلکه به افرادی گفته می شود که در یک شهر خاصی زندگی نمی کنند.
یک عشایر یا چادرنشین مدام از یک مکان به مکان دیگر در حال حرکت است، شخصی که نمیخواهد جای ثابتی برای ماندن داشته باشد.
بسیاری از مردم این سبک زندگی را دوست ندارند چون اغلب ما به ثبات و امنیت نیاز داریم و نمیتوانیم جایی که به دنیا آمدهایم یا جایی که در آن عاشق شدهایم را ترک کنیم.
یک کوچ نشین احساس راحتی می کند و بیشتر وقت خود را با افراد دیگر می گذراند، اما عشایر از وابستگی متقابل اجتناب می کنند زیرا ممکن است آنها را از ترک یک مکان خاص باز دارند.
۵- سبک زندگی انفرادی
این سبک برای افرادی است که میخواهند به تنهایی زندگی کنند یا تحمل شخصی دیگر در کنارشان را ندارند و اغلب افرادی مستقل هستند.
در سبک زندگی انفرادی شما چیزهای زیادی خواهید آموخت، مانند مسئولیت پذیری.
یاد خواهید گرفت که خود را سرگرم کنید، می توانید هر کاری را که می خواهید انجام دهید بدون اینکه کسی شما را قضاوت کند یا شما را کنترل کند.
۶- سبک زندگی روستایی
اگر شما عاشق پرورش محصول، حیوانات و عاشق طبیعت و مناطق روستایی هستید، سبک زندگی روستایی برای شما مناسب است.
شما غذای خود را پرورش میدهید، در یک مزرعه میوه ها و سبزیجات و یا حتی حیوانات را رشد میدهید.
در سبک زندگی روستایی از نشستن در ایوان لذت می برید و به مزرعه نگاه می کنید، از فنجان قهوه یا چای همراه با نسیم تازه لذت می برید.
سبک زندگی روستایی به این معنا نیست که شما فقط با خانواده تان، گیاهان و حیوانات هستید، شما در اجتماع فعالی هستید که افراد زیادی مثل شما در آن حضور دارند و اعیاد زیادی را برای گرد هم آمدن و شادی کردن، برگزار می کنند.
بهترین سبک زندگی چیست؟
هیچ چیز به نام “بهترین سبک زندگی” وجود ندارد.
زندگی کنید و هر ثانیه از عمرتان را زندگی کنید. زندگی بالا و پایین دارد و از همه چیز آن لذت ببرید.
به جای این که به تجملات فکر کنید، از چیزی که دارید لذت ببرید. با رعایت رژیم غذایی سالم و ورزش، سلامت خود را حفظ کنید.
همیشه یادتان باشد آمادگی ذهنی و سلامت روانی به اندازه سلامت جسمی اهمیت دارد، پس تناسب فیزیکی و ذهنیتان را حفظ کنید.
آسایش داشته باشید و سعی کنید بیشتر به آن دست یابید، برای رسیدن به هدف خود سخت تلاش کنید.
نظرات بد دیگران را نادیده بگیرید. اگر ممکن است به دیگران کمک کنید، به کسانی کمک کنید که نیاز به کمک دارند.
محیط اطراف خود را تمیز نگه دارید و خود را از شر بیماریها خلاص کنید و از زندگی خود لذت ببرید.
انواع سبک زندگی در روانشناسی
در علم روانشناسی، سبک زندگی صرفا به عادت های ظاهری مانند تغذیه یا ورزش محدود نمی شود، بلکه الگوی نسبتا پایدار افکار، هیجان ها، ارزش ها و رفتارهایی است که فرد برای سازگاری با جهان انتخاب می کند.
سبک زندگی حاصل تعامل شخصیت، تجارب اولیه، باورها و شرایط اجتماعی است و میتوان آن را در چند دسته علمی بررسی کرد.
۱- سبک زندگی رشد محور
در این سبک، فرد به یادگیری مستمر، خودآگاهی، معنا و بهبود تدریجی زندگی توجه دارد. تصمیم ها معمولا بلندمدت، هدفمند و همسو با ارزش های درونی هستند. این سبک با سلامت روان بالاتر و رضایت پایدار از زندگی ارتباط دارد.
۲- سبک زندگی اجتنابی
افراد با این سبک، برای کاهش اضطراب و تنش، از مواجهه با چالش ها، مسئولیت ها یا روابط عمیق اجتناب می کنند. آرامش ظاهری در این سبک معمولا کوتاه مدت است و در بلندمدت می تواند به رکود روانی یا بیماری افسردگی منجر شود.
۳- سبک زندگی کنترل محور
در این الگو، فرد تلاش می کند با نظم افراطی، کنترل دیگران یا پیش بینی همه چیز، احساس امنیت ایجاد کند. این سبک اغلب ریشه در استرس پنهان یا تجارب ناایمن اولیه دارد و انعطاف پذیری روانی را کاهش می دهد.
۴- سبک زندگی لذت محور
تمرکز اصلی بر لذت های فوری، هیجان و اجتناب از ناراحتی است. اگرچه لذت بخشی کوتاه مدت دارد، اما در صورت فقدان معنا و خودکنترلی میتواند به رفتارهای پرخطر یا فرسودگی روانی منجر شود.
افراد زیادی از نسل زد تمایل به این سبک زندگی دارند، با این حال انتخاب این سبک زندگی به معنی عدم موفقیت افراد در زندگی نیست.
۵- سبک زندگی معنا محور
در این سبک، زندگی حول معنا، ارزش ها و نقش فرد در جهان شکل می گیرد. افراد معنا محور حتی در شرایط دشوار نیز انسجام روانی بالاتری نشان می دهند.
از نگاه روانشناسی، هیچ سبک زندگی به صورت مطلق خوب یا بد نیست، اما سبک هایی که با خودآگاهی، انعطاف پذیری و معنا همراه هستند، بیشترین سازگاری و سلامت روان را به همراه دارند.
بهترین سبک زندگی کدام است؟
در روانشناسی، با کیفیت ترین سبک زندگی به سبکی اطلاق می شود که بیشترین هماهنگی را میان نیازهای روانی، ارزش های درونی و واقعیت های زندگی ایجاد کند. (به همین دلیل نوع سبک زندگی ایده آل فرد به فرد متفاوت است.)
برخلاف تصور رایج، کیفیت سبک زندگی صرفا به رفاه مالی، موفقیت شغلی یا نظم ظاهری محدود نیست، بلکه به میزان سازگاری درونی فرد با انتخاب هایش وابسته است.
با کیفیت ترین سبک زندگی معمولا دارای این ویژگی ها است:
- خودآگاهی پایدار: فرد انگیزه ها، هیجان ها و محدودیت های خود را می شناسد و تصمیم ها را واکنشی نمی گیرد.
- معنا و جهت روانی: زندگی حول هدف ها و ارزش های شخصی سازمان می یابد، نه صرفا خواسته های بیرونی.
- انعطاف پذیری روانی: توانایی تطبیق با تغییرات بدون فروپاشی هیجانی وجود دارد.
- تنظیم هیجان سالم: فرد میتواند هیجان های ناخوشایند را بدون سرکوب یا انفجار مدیریت کند.
- روابط امن و واقعی: کیفیت ارتباط مهم تر از کمیت آن است.
از دید علمی، سبک زندگی رشد محور و معنا محور که با خودآگاهی و انعطاف شناختی همراه باشد، بالاترین کیفیت روانی را ایجاد می کند. چنین سبکی امکان تجربه رضایت پایدار، سلامت روان و احساس انسجام درونی را فراهم می سازد.
پیشنهاد آچیلا برای سبک زندگی سالم و ایده آل
همانطور که مشاهده کردید، سبک زندگی هم فرد می تواند متفاوت بوده و حتی سبب پیشرفت او شود. با این حال بسیاری از ما سبک زندگی متفاوت از ویژگی های شخصی را انتخاب می کنیم.
اما چطور باید سبک زندگی خود را انتخاب کنیم؟
در مطالب بعدی ادامه میدیم...
این متن برگرفته از سایت ویکی روان بود
